W dzisiejszych czasach klimatyzacja nie jest już jedynie wyposażeniem zarezerwowanym dla aut luksusowych. Obecnie większość samochodów poruszających się po naszych drogach posiada ją jako standardowe wyposażenie i zapewne większość kierowców nie wyobraża sobie dziś podróży bez tego systemu. Z jakich elementów sięskłada i jak działa klimatyzacja samochodowa?
Klimatyzacja samochodowa została wynaleziona już w 1939 roku XX wieku przez amerykańską firmę Packard, produkującą w latach 1899-1958 luksusowe samochody osobowe. Pierwsze modele aut wyposażone w system klimatyzacji zjechały z linii produkcyjnej w 1940 roku. Od tego czasu obserwujemy energiczny rozwój tego rodzaju wyposażenia samochodowego.
System klimatyzacji samochodowej składa się z kilku głównych elementów, a mianowicie sprężarki, parownika oraz skraplacza. W zamkniętym systemie klimatyzacji znajduje się czynnik chłodzący, który jest najpierw transportowany do sprężarki, a następnie do zasobnika (odwadniacza), gdzie poddawany jest oczyszczeniu i odwilgoceniu. Kolejnym przystankiem czynnika chłodzącego jest skraplacz (chłodnica), w którym w wyniku skraplania gaz zostaje zamieniony w ciecz. Obieg czynnika chłodzącego kończy się w parowniku, gdzie dochodzi do znacznego obniżenia temperatury w wyniku procesu rozprężania. Pozwala to uzyskać pożądany chłód w kabinie samochodu.
Jednym z najważniejszych elementów układu klimatyzacji w samochodzie jest chłodnica, nazywana również skraplaczem. Jest ona zazwyczaj montowana w przedniej części samochodu, tuż przed chłodnicą jednostki napędowej. Chłodnica ma za zadanie oddawać na zewnątrz ciepło uzyskane w parowniku z wnętrza auta.Im większa jest chłodnica zamontowana w samochodzie, tym skuteczniejszejest chłodzenie jego wnętrza. W przypadku postoju lub w momencie włączenia maksymalnego chłodzenia pracę skraplacza wspomaga wentylator chłodnicy.
Chłodnica ma zazwyczaj dwa zbiorniki.Jeden zawiera wpust wlotowy oraz wlew, natomiast drugi posiada wpust wylotowy. Zbiorniki chłodnicy są przeważnie wykonane z aluminium, mosiądzu, miedzi lub plastiku. W samochodach wyposażonych w automatycznąskrzynię biegów jeden ze zbiorników zawiera płyn przeznaczony do jej chłodzenia.
Głównym zadaniem sprężarki w systemie klimatyzacji jest zwiększenie ciśnienia gazu i przetransportowanie go do chłodnicy.Prawidłowe działanie sprężarki jest uzależnione od odpowiedniego smarowania olejem znajdującym się w czynniku chłodzącym. Z tego też względu należy zadbać, aby w systemie znajdowała się właściwa ilość czynnika. Uszkodzenie sprężarki klimatyzacji wiąże się z dużymi kosztami jej naprawy bądź wymiany.
Parownik to drugi wymiennik ciepła w systemie klimatyzacji. Parownik jest montowany w kabinie samochodu. To w nim następuje rozprężenie czynnika chłodzącego, co powoduje obniżenie temperatury wewnątrz auta z pomocą wentylatora.
Zawór rozprężny jest odpowiedzialny za odparowanie czynnika chłodzącego, czego efektem jest odebranie ciepła z powietrza, które ma być wtłoczone do kabiny samochodu. Zawór rozprężny działa jako regulowany zawór przepływowy.Przekrój jego dyszy jest tak dobrany, aby umożliwiał przepływ czynnika chłodzącego w ilości potrzebnej do odpowiedniego schłodzenia powietrza.